Second World War Europe 1941-1942, Barbarossa Operation Map

Nazi Almanyası’nın Doğu Seferi: Barbarossa Harekatı

Dünya Tarihi Yayınlayan:

Tarih 22 Haziran 1941… Barbarossa Harekatı başladı. 3 milyondan fazla asker 3.500’den fazla tank bu operasyona katıldı. 

Öncelikle, harekatın isminden başlayalım, neden Barbarossa? Çünkü, Adolf Hitler, çevresindekilere ve Alman halkının tamamı diyebileceğimiz bir kitle tarafından tarihteki Alman kahramanlarından biri olarak görülüyordu. Friedrich Barbarossa, I. Friedrich’in ‘‘Kızıl Sakal’’ lakabı işte bu yüzden bu operasyona isim olarak verilmişti.

6 koldan büyük bir saldırı ile Alman ordusu Wehrmacht, Waffen SS, Einzatsgruppen ve Lutwaffe tüm gücüyle, Rus topraklarını istila etmeye başladı.

Mayıs 1940’da Adolf Hitler, Batı Cephesi’nde Fransa’ya karşı Yıldırım Savaşı taktiği ile bir kumar oynayarak savaşı kazanmıştır. Daha önce fotoğraflarını paylaştığımız, Güney Bavyera’da Obersalzberg’de Temmuz ayında üst düzey komutanları ile birlikte toplanmıştır.

Komutanlarına, şu soruyu sormuştur. Tabi, birbirlerinden etkilenmemeleri için her biri ile tek tek görüşmüştür. ‘‘Şimdi, nereye saldırmalıyız?’’ Komutanlar ağız birliği etmiş gibi hepsi birden Moskova’ya saldırılması gerektiğini söylemişlerdir. Führer ise, güneye, Ukrayna’ya saldırılmasını gerektiğini söylemiş ve hepsini tek tek ikna etmiştir.

III. Reich’da Barbarossa Harekatı için planlar çoktan başlamışken, buna karşın Sovyetler Birliği’nde ise büyük bir vurdumduymazlık hakimdi. Adolf Hitler’in daha önce Josef Stalin ile imzalamış olduğu ‘‘Saldırmazlık Paktı’’na (Molotov-Ribbentrop arasında Berlin’de imzalanan pakt) uyacağını düşünüyorlardı.

Alman ordusu, hızlı bir şekilde ilerliyordu. Bunun birçok nedeni vardı; biraz önce yazdığım gibi Ruslar, Almanların saldırmayacağını düşünüyordu. Buna gerçekten nasıl inandı Josef Stalin? Kavgam’da daha 1924’te Almanya için baş düşman ilan ettiği Rusya’dan bahsediyoruz. ‘‘İngiltere için, Hindistan neyse bizim için de Rusya o olacaktır.’’ sözü de Adolf Hitler’e aittir. İngiltere’nin 50 bin askerle, Hindistan gibi çok kalabalık bir nüfusu nasıl idare ettiğine hep hayranlık duymuştur. 

Alman ordusu Barbarossa Harekatı’nın başladığı ilk bir hafta içerisinde 800 km ilerlemişti.

Adolf Hitler, II. Dünya Savaşı başlamadan önce, İngiltere ile ittifak yapmayı çok istemiş ama bu gerçekleşmemiştir. İngiltere ile birleşerek, Rusya’ya saldırma planı da suya düşen, Adolf Hitler bu yüzden ilk önce Fransa’yı saf dışı bırakır ve sonra Rusya’ya saldırır.

‘‘Yıldırım Savaşı’’ taktiğini bulan isim Heinz Guderian, bu taktik ile Alman Ordusu’nu hızlı bir şekilde Rusya’nın içlerine çok fazla bir direnç görmeden sürmüştür. Daha sonra, orduları, Moskova önüne götüren generaldir.

Saat 04:00 sularında Churchill ‘‘Almanya’nın Rusya’ya karşı harekata başladığını’’ öğrendiğinde yaverine “Beni İngiltere’ye saldırı olmadığı sürece uyandırmayın demedim mi?” diyerek yaverini fırçalamıştı. Çünkü artık, yükün kendi omuzlarından kalktığını hissediyordu, barbar Cermenler için artık yeni bir savaş ganimeti daha vardı; aşağılık, Slav ırkı Ruslar.

Adolf Hitler ise, doğuya yapılan tarihin en büyük kara harekatı hakkında şöyle diyordu: ‘‘ Yapmamız gereken tek şey, kapıya bir tekme atmak, çürük olan bütün yapının yıkıldığını göreceksiniz.’’

operation-barbarossa
Barbarossa Harekatı’nın üç temel hedefi.

Führer’in böyle demesinde şunun payı olduğu kanaatindeyim. 1930’larda rejim karşıtı olduğu düşünülen anti-Troçkist ve anti-Stalinist 400 generalin, Stalin tarafından idam edilmesi. Bu da tabii, Kızıl Ordu’nun Wehrmacht’a karşı direncini zayıflatmıştı.

Barbarossa Harekatı’nın üç temel hedefi vardı. Kuzeyde, Baltık devletleri ve daha önemlisi Leningrad, ortada Moskova yani başkent, güneyde ise, Adolf Hitler’in en çok önem verdiği; Rusya’nın besin kaynağı olmasının yanı sıra zengin maden yataklarına sahip Ukraynadır.

Eylül 1941…

Josef Stalin ise, generallerine geri çekilmeyi yasaklamıştı. Ya tümüyle imha edilen Rus orduları ya da büyük çoğunlukla esir oluyordu.

Moskova’ya yakın bir kent olan Smolensk’de Rus ordusu 180.000 esir verdi. Toplamda ise II. Dünya Savaşı boyunca Rus ordusu 5 milyon civarında esir verecektir.

Temmuz 1941…

Almanya Genelkurmay Başkanlığı’nın yaptığı açıklamaya göre Rusya’nın 350 bin askeri esir düşmüş, 1800 top, 3500 tank ve zırhlı araç (Rusya’nın bütün zırhlı araç sayısının yaklaşık 1/4’ü) ele geçirilmişti. Toplamda bulunan 164 Sovyet Tümeninden 89’u imha edilmişti. 

Yoldaş Josef Stalin ise, 3 Temmuz 1941’de halkına şöyle diyordu:

 

Saflarınızda bulunan sulu gözlülere, panik yaratanlara ve kaçaklara karşı amansız mücadele verin. İnsanları paniğe sürükleyen, kaçan ya da ülkesine ihanet eden herkes ‘‘rütbesine bakılmaksızın’’ askeri mahkemelerde yargılanacak ve idam edilecektir. Planlı geri çekilmeler yapılacağı zaman evlerinizi, yanınızda taşıyamayacağınız eşyalarınızı, mühimmatları, depoları, vagonları, yakıtları imha edin. Hayvanlarınızı, yiyeceklerinizi devlet görevlilerine emanet edin. Düşman tarafından işgal edilen topraklarda Milis güçleri oluşturun ve hayatı onlara zindan edin.

Führer Adolf Hitler buna karşılık Berlin’de Reichstag’da halkına seslenirken:

Doğudaki düşmanın yere serildiğini ve bir daha kalkamadığını size bugün, hem de herhangi bir sakınca görmeden ilan ediyorum. Askerlerimizin ardında 1933’de iktidara geldiğim zamanın 2 katı toprak var.

Böyle kesin bir zaferden söz etmek mümkün müdür? Tabi ki hayır, öyle ya da böyle, düşmanın başkenti düşmemiş ve elinde hala onlarca tümen bulunmaktaydı. Kısacası, Adolf Hitler de Josef Stalin de halkına yalan söylüyordu. Ya da ikisi de aşırı öz güvene sahip oldukları için olayları böyle yorumluyorlardı da diyebiliriz. 

Rus ordusu geri çekilirken, Alman ordularına direnen partizanlar ve yerli halk, Waffen SS tarafından idam ediliyordu. Rusya’yı sürekli inceleyen Alman ordularını, bu plan için oldukça iyi hazırlanmıştı diyebiliriz. Savaşın, Batı Cephesi’nde olduğu gibi kısa süreceği, askerlerin kendi aralarında Noel’de evde olacaklarını ve ya en fazla savaşın 1 yıl içinde biteceği sözleri dolaşıyordu.

Adolf Hitler’e ve Alman Genelkurmayı’na, Rusya’nın zayıf olduğunu düşündüren en güçle neden ise, 180 milyonluk Rusya’nın birkaç milyonluk Finlandiya’ya karşı yenilmesidir. Finlerin ünlü keskin nişancısı Simon Hayha Simo Häyhä ‘‘Beyaz Ölüm’’ lakabı ile Sovyet askerleri arasında müthiş bir korku salmıştır. II. Dünya Savaşı’nın en çok düşman askeri öldüren keskin nişancıdır. Finlandiya, daha önce de I. Dünya Savaşı’nda Bolşevik Rusya’ya karşı II. Reich’ın desteğini alarak ve 4 ay gibi kısa bir süre içerisinde onları yenmişti.

Rusların aptallık derecesinde bir vurdumduymazlığı vardı, bunu şu örnek ile daha iyi anlayabilirsiniz. Almanya’nın savaşın ilk gününde kaybettiği uçak sayısı 2 iken, Rusya’nın kaybı yaklaşık 1800 uçaktı.

1941 Kışı ne yazık ki erken gelmişti, Fransa’nın düz ovalarında tam olarak uygulanan ‘‘Yıldırım Savaşı’’ taktiği artık geçerliliğini yitirmeye başlamıştı. Her şey artık Rusların lehine dönmeye başlamıştı. Çünkü Alman ordusu kışa hazır değildi. 130 yıl önce Napolyon’un yaptığı hatayı bu sefer de Hitler yapmıştı. 

1941’in 12 Temmuz günü, ‘‘Yıldırım Savaşı’’ taktiğinin mucidi Guderian, merkez komutanlıktan izin alarak Rusya için tarihi önemi olan ve Moskova’ya çok yakın olan Smolens’in işgal edilmesi işlemlerine başladı. Planına göre kendisi şehre sağ tarafından yaklaşırken, kuzeyde savaş veren General Hoth önderliğindeki tümen şehre sol tarafından yaklaşıyordu. Rus general Timoşçenko ilk başta Guderian’ın birliklerinin ilerlemesini durdurmak için 20 tümenle saldırıya geçse de, Guderian emrindeki 13 tümenden 2 tanesiyle bu 20 tümenlik gücü oyalar ve geriye kalan 11 tümeniyle arkalarından dolaşıp General Hoth ile birleşerek Rus birliklerini kuşatmayı başarır. 

Artık Moskova için önlerinde hiçbir engel kalmamıştır, doğa dışında.

Başta Heinz Guderian olmak üzere, Alman komutanlar ‘‘Kış bastırmadan en fazla Moskova sınırına kadar konuşlanmayı ve kış bitene kadar o hatta beklemeyi, havalar tekrar ısındığında ise planı devam ettirmeyi’’ önerirken, Hitler onlara şöyle sesleniyor: ‘‘Yaklaşan kış nedeniyle harekata ara vermek, kazanılmış bir savaşın bütün sonuçlarını heba etmek ve yeni bir savaşa başlangıç noktasından devam etmektir.’’

Bu konunun uzmanları tarafından Adolf Hitler’in yaptığı en büyük askeri hata olacaktır.

Moskova’ya kadar hatırı sayılır bir direnç görmeyecek Alman ordularını, Yoldaş Josef Stalin’in zalimliği altında ezilen vatansever komünistlerin dirençleri ile daha da önemlisi doğanın insanoğluna gösterdiği zalimlik bekliyor olacaktı. 

Hacettepe Üniversitesi siyaset bilimi ve kamu yönetimi mezunuyum. Erken cumhuriyet dönemi, Jön Türkler, faşizm ve 2. Dünya Savaşı çalışma alanlarım. Daha önce de HEPAR'da aktif siyaset yaptım.

1 Yorum

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.

*

Dünya Tarihi'den Sonuncu

amerikannazi

Amerikalı Naziler

Amerika’da ırkçılığın sonucu çıkan ülke çapındaki olaylar, Amerikan İç Savaşı’ndan sonra Güneyli
Reinhard Heydrich

Reinhard Heydrich Suikasti

Reinhard Heydrich, nam-ı diğer Prag Kasabı, 27 Mayıs 1942’de Prag’da İngilizler tarafından
Çık Yukarı